Chuyển giá: vấn nạn cần giải quyết


15-12-2012 (VF) — Theo Bộ Tài chính, 6T. 2012, qua thanh tra, kiểm tra tại 463 DN có dấu hiệu chuyển giá, có giao dịch liên kết và kinh doanh lỗ triền miên, Tổng cục Thuế đã truy thu và phạt 253,4 tỉ đồng, giảm khấu trừ qua thanh tra là 47,7 tỉ đồng, giảm lỗ 1.035,5 tỉ đồng (NDH, 11-12). Trong một thời gian dài, nhiều doanh nghiệp FDI lớn như Coca-cola, PesiCo, Adidas… thua lỗ nặng, nhưng vẫn tiếp tục mở rộng các hoạt động đã gây nhiều mối nghi ngờ cho cơ quan thuế. Dưới đây là một số trường hợp đang bị điều tra.

Adidas

Adidas có mặt chính thức tại VN từ năm 2009 và đến cuối năm 2011 đã mở tổng cộng 50 cửa hàng tại các thành phố lớn.

Theo điều tra của Cục thuế TP Hồ Chí Minh, Adidas đã có nhiều khoản chi phí bất hợp lý được trả cho các đối tác là những đơn vị có giao dịch liên kết với Adidas. Như:

“ Chi phí tiếp thị quốc tế”: Công ty mẹ thuê người nổi tiếng chụp hình quảng  cáo sản phẩm, các tấm hình quảng cáo này khi được treo ở bất kỳ cửa hàng nào của Adidas VN đều phải trả công ty mẹ 4% doanh thu ròng của sản phẩm.

Giá các sản phẩm của VN bị đội giá lên rất nhiều do chi phí quản lý.  Adidas VN có nhiều tầng nấc quản lý như: quản lý vùng tại Singapore và quản lý từ Adidas ở Đức

Dù có đủ tư cách để nhập khẩu trực tiếp hàng nhưng Adidas VN lại thuế đối tác khác là Adidas International Trading B.V thay mặt mình thực hiện các dịch vụ như tìm nhà sản xuất cho hàng hóa liên quan, tìm nguồn cung ứng mẫu, đặt đơn hàng, kiểm tra vật liệu, thành phần hàng hóa, giám sát sự tuân thủ các tiêu chuẩn pháp lý…và trả đối tác này 8,25% giá trị mỗi giao dịch.

Không phải là sản xuất nhưng Adidas VN vẫn phát sinh tiền bản quyền 6% doanh thu ròng của sản phẩm. Ngoài ra còn hàng loạt các chi phí “hợp lý” khác được hạch toán vào chi phí bán hàng.

Tất cả những chi phí này người tiêu dùng Vn sẽ phải “chịu” hết nhưng ngân sách thì thất thu vì lợi nhuận lợi nhuận sẽ từ các đối tác về công ty mẹ (Tuổi trẻ, 13-12).

Coca-cola

Hãng chính thức vào VN từ T2.1994, nhưng trong gần 20 năm hoạt động công ty lỗ liên tục dù doanh thu hàng năm tăng. Những khoản lỗ này được “khai” nằm ở chi phí nguyên phụ liệu, trong đó chủ yếu là hương liệu được nhập trực tiếp từ công ty mẹ với giá rất cao (Xem chi tiết tại Coca-Cola Việt Nam lỗ hay lãi?_) Hiện công ty đang  bị nghi ngờ có dấu hiệu chuyển giá, gây thất  thoát lớn đối với nguồn thu ngân sách.

Pepsico

Cũng đang nằm trong nghi án chuyển giá, trốn thuế nhưng không gây ồn ào như Coca-cola do doanh nghiệp vẫn làm ăn có lãi, tỉ trọng hương liệu trong giá bán thành phẩm của công ty không lớn như Coca-cola.

Lỗ kéo dài từ năm 1991, tới năm 2006 lỗ lũy kế là 122 tỉ đồng, đến ngày 31-12-2012 tổng  lỗ là 1.206 tỉ đồng. Nhưng nghịch lí là doanh nghiệp vẫn tiếp tục khai trương những nhà máy mới tại nước ta với số tiền cũng khoảng 500 triệu USD (VTC News, 14-12).

Metro VN

Công ty TNHH Metro Cash & Carry VN, đã vào VN từ năm 2001, mở rộng được 19 trung tâm bán sỉ trên cả nước nhưng vẫn chưa đóng một đồng thuế thu nhập doanh nghiệp nào do lỗ liên tục.

Năm

Doanh thu (tỉ đồng)

Lỗ (tỉ đồng)

2007

6.607

157

2008

8.175

190

2009

8.728

160

(Cục Thuế TP Hồ Chí Minh)

Đến năm 2011, doanh nghiệp  lỗ 89 tỉ. Dù lỗ nhưng Metro vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng hoạt động. Số tiền đầu tư này doanh nghiệp giải trình rằng được vay từ một ngân hàng châu Âu và một tổ chức tài chính của Đức.

Hiện  nay, Metro đang bị điều tra về việc liệu có giao dịch liên kết với những đối tác ở Hong Kong và Singapore để nâng khống vốn đầu tư hay không. (VTC News, 14-12).

Keangnam- Vina

Cơ quan thuế đang nghi ngờ Cty TNHH một thành viên Keangnam-Vina (100% vốn nước ngoài thuộc Tập đoàn Keangnam của Hàn Quốc) đã chuyển lợi nhuận sang công ty mẹ thông qua giao dịch liên kết.

T5-2007, khi thực hiện đầu tư dự án căn hộ cao cấp Keangnam Hanoi Landmark Tower tại huyện Từ Liêm (Hà Nội), công ty đã vay 400 triệu USD của ngân hàng cùng tập đoàn với lãi suất cao 12%/năm trong khi lãi vay USD ngân hàng VN (5-7%/năm),  trả trước chi phí dàn xếp vốn vay cho công ty mẹ, tức là có giao dịch giữa 3 đơn vị cùng tập đoàn.

Hợp đồng xây dựng cơ bản giữa Keangnam-Vina và nhà thầu chính – Công ty Keangnam Enterprises.Ltd ký theo hình thức “chìa khóa trao tay”. Trong khi Keangnam-Vina báo lỗ liên tiếp (năm 2011 lỗ 277 tỉ đồng) thì nhà thầu chính lại có lãi và chỉ phải nộp thuế 2% doanh thu sau khi trừ đi doanh thu của nhà thầu phụ đã nộp trực tiếp (Tiền Phong Online, 14-12).