Compensation-based herding: Bầy đàn dựa trên thù lao


5-2-2013 (VF) - Compensation-based herding: Bầy đàn dựa trên thù lao

Ngoài bầy đàn dựa trên thông tindanh tiếng, các tác giả Brennan (1993)[i], Roll (1992)[ii], Maug và Naik (1996)[iii] còn nghiên cứu một loại bầy đàn thứ ba gọi là bầy đàn dựa trên thù lao.

Nếu thu nhập của một nhà đầu tư (hoặc người đại diện) phụ thuộc vào hiệu quả làm việc của mình so với của người khác, thì điều này sẽ làm méo mó động lực làm việc của cá nhân người đó và kết quả là nhà đầu tư sẽ đưa ra một danh mục đầu tư kém hiệu quả và hành vi bầy đàn.

Maug và Naik nghiên cứu những nhà đầu tư e ngại rủi ro với mức thu nhập tăng lên theo hiệu quả làm việc của chính nhà đầu tư và giảm xuống nếu hiệu quả của nhà đầu tư thấp hơn hiệu quả của nhà đầu tư khác (gọi là thước đo). Cả NĐT và thước đo đều có thông tin không đầy đủ và thông tin cá nhân về thu hồi của cổ phiếu. Thước đo đưa ra quyết định đầu tư trước và NĐT sẽ quan sát hành vi của thước đo, sau đó mới lựa chọn danh mục đầu tư của mình. Do vậy, NĐT sẽ có động lực để bắt chước thước đo sao cho danh mục đầu tư tối ưu của mình tiến gần tới danh mục của thước đo. Hơn thế nữa, chế độ thù lao lại cung cấp thêm một lí do để NĐT bắt chước thước đo do tiền công của NĐT sẽ bị giảm xuống nếu hiệu quả danh mục đầu tư của NĐT thấp hơn hiệu quả của thước đo. Chính vì vậy, trong trường hợp này, rủi ro đạo đức rất dễ xảy ra.

Ảnh hưởng xã hội đối với kì vọng của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán là hiện tượng hết sức bình thường nhưng có ý nghĩa cực kì quan trọng. Thậm chí Keynes (1931) đã chỉ ra rằng, “không có điều gì thảm họa bằng một chiến lược “hợp lý” trong một thị trường phi lý”.

Giá cổ phiếu trên thị trường thường được cho là sự kết hợp của hai yếu tố: một yếu tố là dòng cổ tức kì vọng trong tương lai, và yếu tố còn lại là mức giá mà các nhà đầu tư khác sẵn sàng trả cho một cổ phiếu. Trên thực tế, rất khó để có thể quyết phân biệt rạch ròi giữa hai yếu tố này. Như vậy, giá tương lai của cổ phiếu không chỉ phụ thuộc vào dòng cổ tức kỳ vọng, mà còn phụ thuộc cả vào việc các nhà đầu tư dự đoán xem những nhà đầu tư khác sẽ hành động như thế nào.

Một nhà đầu tư hợp lý sẽ tính đếm đến thu hồi kỳ vọng của cổ phiếu mà anh ta đang có kế hoạch mua. Câu nói của Keynes hàm ý rằng nhà đầu tư sẽ cân nhắc những ảnh hưởng của nhà đầu tư khác đối với giá cổ phiếu thay vì kết quả hoạt động của công ty. Thu hồi của cổ phiếu phụ thuộc vào cả kết quả hoạt động công ty và cả những dự đoán về những gì mà những nhà đầu tư khác sẵn sàng trả cho cổ phiếu. Đối với nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ thì việc họ làm thường chỉ là đoán xem cổ phiếu sẽ lên hay xuống hơn là những tính toán chi tiết. Tất nhiên trên thị trường còn bao gồm cả những nhà đầu tư chuyên nghiệp và nhà đầu tư nghiệp dư, những người này sẽ dành nhiều thời gian để tìm ra lời giải cho giá cổ phiếu “đúng” nhất.



[i] Brenna, M. (1993), Agency and Asset Prices, Finance Working Paper No. 6-93, UCLA

[ii] Roll, R. (1992), A mean/Variance Analysis of Tracking Error, Journal of Porfolio Management, summer, pp. 13-22

[iii] Maug, E. and Naik, N. (1996), Herding and Delegated Portfolio Management, mimeo, London Business School.