Địa chính trị-kinh tế quốc tế và VN – 3-7-2012


3-7-2012 (VF) – Quan sát chuyển động địa chính trị-kinh tế quốc tế Việt Nam của Vietfin.net, cập nhật  thường xuyên.

* Địa Chính trị

MI5 (cơ quan tình báo Anh) được cho là đã thu được thông tin về âm mưu tấn công khủng bố vào máy bay của Mỹ trong thời gian diễn ra Thế Vận hội tại London. Kẻ tình nghi mang quốc tịch Nauy, theo Hồi giáo từ 2008 và được huấn luyện tại Yemen (eurasiareview, 2-7).

Ngày 1-7, bác sỹ Jim Yong Kim chính thức nhận chức Chủ tịch WB, khẳng định ưu tiên số một là hỗ trợ các nước đang phát triển tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm. Ông Kim, sinh ra tại Hàn Quốc và tốt nghiệp đại học y khoa Harvard, sẽ là chủ tịch đầu tiên của WB không phải quan chức chính phủ và cũng không xuất thân từ ngành tài chính (Bloomberg/DT, 2-7). [Xem thêm: Dấu hiệu thay đổi ở WB]

Nhà chính trị uy tín Ichiro Ozawa  đã rời khỏi Đảng Dân chủ cầm quyền cùng 49 nghị sĩ quốc hội. Động thái này bắt nguồn từ việc Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda phê duyệt đạo luật tăng thuế tiêu dùng gây chia rẽ vào tuần trước (WSJ, 2-7 ET).

Xung đột ở Syria

Giao tranh giữa lực lượng của Tổng thống Assad và phe chống đối đã diễn ra 16 tháng. Nhiều nhà quan sát ngạc nhiên vì sao tới lúc này NATO vẫn chưa áp dụng vùng cấm bay ở Syria. Geopolitical Monitor (2-7) đưa ra lý giải: Syria không giống Lybia. (1) Lực lượng quân đội của TT Assad được trang bị tốt hơn, mạnh hơn và đông hơn so với Gaddafi. (2) Syria có địa hình đô thị đông đúc còn Lybia có địa hình sa mạc. (3) Dân số Syria gấp khoảng 4 lần so với Lybia. (4) Quan trọng: Syria có ủng hộ rõ ràng và khá chắc chắn từ Nga và TQ. (5) Syria có quan hệ gắn bó với Iran.

Hội nghị Geneva về Syria của Nhóm Hành động gồm 11 quốc gia hôm 1-7 đã đưa ra thông điệp cuối cùng kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và thực hiện kế hoạch hòa bình 6 điểm do ông Kofi Annan đề xuất nhưng đã bị các bên tham chiến phớt lờ sau khi được ra hồi T3.2012 (CFR, 2-7).

Kế hoạch 6 điểm (TP, 29-3):

1. Syria cam kết làm việc cùng với ông Kofi Annan – đặc phái viên của Hội đồng Bảo An LHQ – trong một tiến trình chính trị do Syria dẫn dắt nhằm giải quyết những nguyện vọng hợp pháp và mối lo ngại của người dân Syria.

2. Syria cam kết sẽ ngừng giao tranh và ngừng ngay lập tức việc di chuyển quân cũng như sử dụng vũ khí hạng nặng trong các khu vực đông người. Trong khi những hành động này đã được thực hiện, Syria cần hợp tác với ông Annan để chấm dứt mọi bạo lực dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc. Ông Annan sẽ yêu cầu phe đối lập có các cam kết tương tự nhằm chấm dứt mọi xung đột.

3. Syria chấp nhận mỗi ngày ngừng bắn hai tiếng để các tổ chức quốc tế vận chuyển người bị thương và phân phát viện trợ nhân đạo cho các nạn nhân.

4. Syria cam kết tăng cường phóng thích những người bị chính quyền bắt giam và cung cấp địa chỉ nơi đang giam giữ họ.

5. Syria cam kết đảm bảo cho các nhà báo đi lại tự do khắp Syria và cấp visa không phân biệt đối xử cho các nhà báo.

6. Syria cam kết tôn trọng tự do hiệp hội và quyền biểu tình hòa bình được đảm bảo hợp pháp.

Sau Hội nghị của LHQ về vấn đề Syria, Ngoại trưởng Cliton đã chuyển trái bóng sang Moscow, thuyết phục Nga thúc đẩy TT Assad tiến gần hơn tới quyết định rời bỏ quyền lực. Chính quyền của Assads không còn nhiều thời gian. Sự ủng hộ và kiên nhẫn của Nga có giới hạn (euroasiareview, 2-7).

Moscow sẽ không dễ dàng đồng ý với kết hoạch một chính quyền chuyển đổi ở Syria.

Washington chưa vội vì lực lượng đối lập Syria chưa sẵn sàng tiếp quản điều hành đất nước. Lực lượng lãnh đạo mới và xã hội dân sự chỉ mới nhen nhóm, và còn cần nhiều thời gian,  thậm chí tính bằng năm, để có thể thực sự quản lý một quốc gia. Những bài học ở Iraq và Libya giúp Hoa Kỳ hiểu rằng không thể dùng mệnh lệnh để tạo nên sự hợp tác và thống nhất.

* Địa Kinh tế

Nền kinh tếMỹ đang lao dốc. Khả năng suy thoái gần hơn bao giờ hết. Hoài nghi về tương lai tài khóa và kinh tế gia tăng (MW, 2-7 EDT).

Bộ trưởng tài chính Pháp dự báo kinh tế nước này sẽ chỉ tăng 0,4% năm 2012, thay vì 0,5% như dự báo đưa ra trước đây. Còn trong năm 2013, mức tăng đáng tin sẽ là 1-1,3%, cách khá xa mức dự báo tăng 1,7% trước đó (TTXVN, 2-7).

PMI toàn cầu sụt giảm trong T6.2012. PMI Trung Quốc giảm từ 48,4 xuống 48,2 theo tính toán của HSBC. PMI Đài Loan giảm từ 50,5 xuống còn 49,2 điểm – tháng giảm đầu tiên kể từ T1. PMI Hàn Quốc giảm từ 51 xuống còn 49,4 điểm. PMI Đức, Hy Lạp, Italia, Tây Ban Nha giảm so với T5.PMI của Hy Lạp giảm mạnh nhất và cũng ở mức thấp nhất, từ 43,1 xuống còn 40,1 điểm. Ấn Độ và Indonesia là 2 nước duy nhất nằm ngoài xu hướng giảm PMI tăng lần lượt từ 48,1 lên 50,2 và từ 54,8 lên 55 (TTVN, 2-7).

Ấn Độ đang đối diện nguy cơ khủng hoảng năng lượng làm suy giảm tăng trưởng kinh tế. Để bù đắp thiếu hụt nguồn than, dầu mỏ và khí gas tự nhiên, Ấn Độ sẽ phải tăng lượng nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch giá cao, chấp nhận rủi ro lạm phát và bước vào cuộc cạnh tranh năng lượng với TQ, Nhật Bản và HQ. Ấn Độ cũng khó tiếp tục nhập khẩu dầu từ Iran – nguồn cung lớn nhất – bởi lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ và EU (WSJ, 1-7 ET).

Giá nhà đất bình quân tại 100 thành phố chính của Trung quốc đã tăng sau 9 tháng giảm liên tiếp. Bất động sản và công trình xây dựng  chiếm tỷ trọng 11%  của nền kinh tế TQ (WSJ, 2-7 ET).

Ngày 2-7, Bộ Lao động và An sinh xã hội Cuba thông báo, từ đầu năm đến nay đã có thêm 25.000 người được cấp giấy phép kinh doanh cá thể, đưa tổng số người tham gia thành phần kinh tế tự doanh tại quốc đảo Caribe này lên 387.275 người sau hơn 18 tháng triển khai các chính sách khuyến khích mở rộng kinh tế tư nhân (TTXVN, 3-7). Cuba là một trong những nền kinh tế cuối cùng đóng cửa và kiên trì kế hoạch hóa suốt nhiều thập niên qua.


* Liên quan: