Franchising: Nhượng quyền thương mại


29-12-2012 (VF) – Franchising (Tiếng Việt: nhượng quyền thương mại) được định nghĩa là sự liên kết hợp đồng giữa phía chuyển giao (nhà sản xuất hoặc tổ chức dịch vụ) với người nhận chuyển giao (người kinh doanh độc lập). Người chuyển giao cho mượn thương hiệu và hệ thống kinh doanh bao gồm tất cả các cách thức quản lý. Còn người nhận chuyển giao chi trả tiền bản quyền thuê thương hiệu và tiền phí để được kinh doanh với tên và hệ thống của nhà chuyển giao.

Ngoài cách hiểu trên, nhượng quyền thương mại còn có thể hiểu là hoạt động của công ty đa quốc gia (MNC) khi thâm nhập vào thị trường quốc tế thông qua chuyển giao các yếu tố mang tính công nghệ và một khoản đầu tư, hỗ trợ ban đầu cho bên nhận quyền để nhận được các khoản phí định kỳ. Phương thức này có sự kết hợp khá chặt chẽ giữa bên nhượng quyền và bên nhận quyền và nhờ đó, các MNC có thể kiểm soát được chất lượng dịch vụ, sản phẩm ở nước ngoài.

Phần lớn hình thức nhượng quyền kinh doanh được áp dụng cho các công ty chuyên về cung cấp dịch vụ giải trí, thực phẩm, đồ uống, siêu thị…
Hoạt động nhượng quyền kinh doanh được coi là khởi nguồn tại Mỹ, vào giữa thế kỷ XIX khi lần đầu tiên trên thế giới, nhà sản xuất máy khâu Singer ký cho thực hiện hợp đồng nhượng quyền kinh doanh. Hiện nay, hoạt động nhượng quyền đã có mặt tại 160 nước trên thế giới với tổng doanh thu lên tới 18,3 tỷ USD năm 2000.

Tại Việt Nam, hoạt động này cũng đang phat triển mạnh mẽ. Khởi đầu từ những năm 1990, với sự tham gia của các doanh nghiệp trong và ngoài nước, các hoạt động đó đã có doanh số 1,5 triệu USD vào năm 1996, trên 4 triệu USD vào năm 1998, và từ đó đến nay liên tục phát triển với tốc độ tăng trưởng dự báo 15-20%/năm.

Các hệ thống nhượng quyền kinh doanh toàn cầu như: Kentucky, Burger Khan, Five Star Chicken, Jollibee, Carvel, Baskin Robbins, Texas Chicken, Kentucky Fried Chicken, Hard Rock Cafộ, Chili’s, đã đầu tư vào Việt Nam sau khi thành công tại các thị trường lân cận như: Nhật Bản, Indonexia, Đài loan, Trung quốc, Thái lan, Philippin. Các hệ thống khác như Dunkin Donuts and McDonald’s hiện đã kết thúc giai đoạn nghiên cứu thị trường.

Cùng với sự đầu tư vào Việt Nam của các hệ thống toàn cầu, các hệ thống nhượng quyền kinh doanh của Việt nam cũng đã được hình thành và phát triển như: Cà phê Trung nguyên, Qualitea, phở 24, công ty bánh kẹo Kinh Đô… Đặc biệt, Cà phê Trung Nguyên đã xây dựng được một hệ thống kinh doanh trên toàn bộ Việt Nam và đang mở rộng ra nước ngoài.

* Nguồn: saga.vn