Những thất bại của thị trường (các chương trình chi tiêu)


29-4-2013 (VF) — Những mối quan tâm mà chúng tôi vừa phác họa trên là một phần giải thích cho vai trò hiện tại của chính phủ, còn có những thất bại khác của thị trường có thể là cơ sở để chính phủ can thiệp theo cách này hay cách khác. Đó là những lý giải khác nhau của đối với những loại chi tiêu khác nhau của liên bang.

Giống như những dạng nghiên cứu khác, nghiên cứu y tế thường gần gũi với HHCC thuần túy. Khi một trong số phát minh, chẳng hạn như tân dược, có thể được cấp bằng, thì vẫn có nhiều phát hiện khác không thể cấp bằng và ngay khi được cấp bằng thì vẫn bị đặt câu hỏi là có đáng cấp hay không. Giá loại tân dược này tăng có thể làm giảm nhu cầu sử dụng. Và có sự lo lắng về việc sẽ có một phần chi tiêu vào nghiên cứu của tư nhân tăng tỷ lệ nghịch nhằm sáng chế xung quanh phát minh để đưa ra loại tân dược cũng như loại đã được cấp bằng nhưng không thuộc những phát minh hiện hữu.

Có những yếu tố cận biên liên quan đến một số những căn bệnh nhất định cụ thể là những bệnh lây. Những căn bệnh này buộc phải có những quy chế đảm bảo và phổ cập tiêm chủng và là một phần lý do có dịch vụ sức khỏe công cộng.

Những khoản chi tiêu cho trợ cấp y tế của cựu chiến binh có thể xem là những khoản bồi thường chậm; mặc dù chính phủ trả tiền lương khá thấp cho những người thực hiện trong quân đội, nhưng chính phủ đảm bảo bảo hiểm y tế cho họ cả sau thời kỳ tại ngũ. Bảo hiểm này gắn với những yêu cầu y tế liên quan đến phục vụ.

Khả năng trừ thuế đối với chi phí y tế được chứng minh là đúng trên cơ sở đánh thuế hợp lý là thước đo khả năng thanh toán. Chi phí y tế làm giảm khả năng thanh toán của các cá nhân (nếu họ không tự nguyện). Do dó, thu nhập trừ đi chi phí y tế (vượt một phần thu nhập nào đó) là thước đo tốt hơn khả năng thanh toán so với chính thu nhập. Nói cách khác, hệ thống thuế cố gắng bù đắp “thuế bất công” đánh vào các cá nhân bắt buộc dưới dạng chi tiêu y tế. Medicare có thể được biện bạch một phần trên cơ sở thất bại của thị trường để cung cấp bảo hiểm thích hợp cho người cao tuổi.

* Joseph E. Stiglitz (Người dịch: Nguyễn Thị Hiên và những người khác), 1995, Kinh tế học công cộng, NXB Khoa học và Kỹ thuật
_________