Phụ trương: Cách giải thích khác về hiệu quả của HHCC bằng đường Leftower

14-12-2012 (VF) — Trong phụ chương này chúng tôi đưa ra một giải thích khác, bằng đồ thị, về điều kiện hiệu quả cơ bản đối với HHCC:

Tổng tỷ lệ thay thế cận biên = Tỷ lệ chuyển đổi cận biên

Trong hình 5.12A chúng tôi đã thêm đường bàng quan của Crusoe vào đường giới hạn năng lực sản xuất. Nếu chính phủ cung cấp tới mức HHCC là G và đồng thời muốn chắc chắn là Crusoe sẽ có mức độ hữu dụng gắn với đường bàng quan U1 trong sơ đồ, thì lượng HHTN là “còn lại” cho Friday là khoảng cách thẳng đứng giữa đường giới hạn năng lực sản xuất và đường bàng quan. Tương ứng, chúng tôi gọi khoảng này là đường Leftover. Đường này được vẽ ở hình 5.12B. Bây giờ chúng tôi vẽ thêm vào hình 5.12B các đường bàng quan của Friday. Độ hữu dụng cao nhất mà Friday có thể nhận được là điểm tiếp tuyến giữa đường bàng quan và đường Leftover, phù hợp với đường giới hạn năng lực sản xuất và mức độ hữu dụng của Crusoe.

Hình 5.12: Xác định hiệu quả sản xuất HHCC

Có một cách đơn giản để thể hiện điều kiện tiếp tuyến này. Vì đường Leftover là chênh lệch giữa đường giới hạn năng lực sản xuất đối với nền kinh tế và đường bàng quan thứ nhất của cá nhân, cho nên độ dốc của đường Leftover là khoảng chênh lệch giữa độ dốc của đường giới hạn năng lực sản xuất và độ dốc của đường bàng quan thứ nhất của cá nhân. Độ dốc của đường giới hạn năng lực sản xuất là tỷ lệ chuyển đổi cận biên, còn độ dốc của đường bàng quan thứ nhất là tỉ lệ thay thế cận biên của anh ta.

_______
* Joseph E. Stiglitz (Người dịch: Nguyễn Thị Hiên và những người khác), 1995, Kinh tế học công cộng, NXB Khoa học và Kỹ thuật
______