Sự bất công và tài trợ của chính phủ đối với các dịch vụ y tế


28-4-2013 (VF) — Lý giải quan trọng nhất đối với vài trò tăng lên của chính phủ trong việc trợ cấp dịch vụ y tế là do sự quan tâm đến hậu quả bất công về thu nhập. Nhiều người cho rằng, bất kể với mức thu nhập nào, không ai không được nhận sự chăm sóc sức khỏe thích hợp. Nếu như được lựa chọn, họ sẽ lựa chọn không phải trên cơ sở của cải mà là những thuộc tính khác nhau như tuổi tác, khả năng thành công trong hoạt động hay lựa chọn ngẫu nhiên . Quan điểm này cho rằng dịch vụ y tế khác với quần áo, phim ảnh, ôtô và hầu hết hành hóa tiêu dùng khác. Cũng giống như quyền bầu cử, nó không phải là đối tượng của thị trường (các cá nhân không được phép bán mua quyền bầu cử của mình), và cũng giống như khi còn chế độ quân dịch, mọi người không được phép mua giấy phép miễn nghĩa vụ quân dịch vậy thì quyền được sống, quyền được hưởng các dịch vụ y tế cũng không nên để cho thị trường kiểm soát. Quan điểm cho rằng hàng hóa dịch vụ chẳng hạn như chăm sóc sức khỏe, mà việc có được dịch vụ đó không phụ thuộc vào thu nhập được coi là chủ nghĩa bình quân đặc biệt.

Không phải tất cả các nhà kinh tế đều đồng ý rằng dịch vụ y tế phải được xử trí khác với các hàng hóa tiêu dùng khác. Nhiều người cho rằng không nên làm như vậy: ai có nhiều tiền hơn và muốn chi cho chăm sóc sức khỏe thì họ phải được phép làm điều đó. Những người có quan điểm như vậy thường chỉ ra rằng, mối quan hệ giữa chăm sóc y tế và sự sống (cái chết) rất bé nhỏ; rằng những nhân tố khác như hút thuốc, uống thuốc, thực phẩm và đặc biệt là giáo dục cũng đóng vai trò quan trọng tương tự, nếu không nói là quan trọng hơn, trong việc quyết định cuộc sống ngắn, dài hay tình trạng sức khỏe của mỗi người.Ở Anh chính phủ đảm bảo chăm sóc sức khỏe không mất tiền cho tất cả mọi người và làm việc này kể từ sau thế chiến thứ hai; và dường như không có sự chênh lệch đáng kể giữa giai cấp với tỷ lệ tử vong ở trẻ em, của sản phụ hay tuổi thọ nói chung. Còn một quan điểm thứ ba mà nhiều nhà dân chủ phương Tây có xu hướng theo đuổi là mọi người phải có quyền nhận được mức độ chăm sóc y tế tối thiểu. Việc thực hiện chương trình Medicaid có thể coi là điều phản ánh quan điểm này. Đồng thời những người giữ quan điểm này lại lo lắng vè hậu quả đối với hiệu quả kinh tế của các phương pháo khác nhau đảm bảo để mọi người được nhận mức độ chăm sóc sức khỏe tối thiểu.

* Joseph E. Stiglitz (Người dịch: Nguyễn Thị Hiên và những người khác), 1995, Kinh tế học công cộng, NXB Khoa học và Kỹ thuật
_________

  • Phần trướcChi tiêu qua thuế
  • Phần tiếp: Những thất bại của thị trường (các chương trình chi tiêu)