Toàn cảnh kinh tế-tài chính 3-7-2012


3-7-2012 (VF) — Những quan sát chính rút ra từ dòng thời sự theo ngày của VietFin.net, được cập nhật liên tục từ sáng tới khuya.

* Đáng chú ý trong ngày:

  • 10 ngân hàng lớn ở Việt Nam cho tổng giá trị cho vay xây dựng và kinh doanh BĐS là 147.000 tỷ đồng, tương đương 73% dư nợ BĐS được báo cáo cuối 2011.
  • TTCKVN giảm điểm trong bồn chồn dù thanh khoản hồi phục hơn 20% so với ngày giao dịch hôm qua.
  • Với các chỉ số kinh tế vĩ mô của H1.2012, HSBC có nhận định kinh tế VN đã qua điểm khó khăn nhất.
  • Hiện diện của các đối tác thương mại TQ ngày một rộng khắp trên các thị trường và lĩnh vực kinh doanh của VN thu hút quan tâm của XH.

Diễn biến nội địa

* Ngân hàng:

Theo báo cáo mới đây của UBGSTCQG, dự trữ ngoại hối được cải thiện, tăng 30% so với đầu năm. Trong H1.2012, cán cân thanh toán quốc tế dự báo thặng dư khoảng 7,5 tỷ USD nhờ sự cải thiện của cán cân thương mại. Đến ngày 12-6, tăng trưởng tín dụng là 0.17% so với đầu năm, cải thiện đáng kể so với mức -0,28% tính đến 31-5 (TTVN, 3-7).

Ngày 18-6-2012, NHNN ban hành TT số 21/2012/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay, đi vay, mua-bán có kỳ hạn giấy tờ có giá giữa các tổ chức tín dụng, chi nhánh nước ngoài. TT này được xây dựng sau những căng thẳng trong Q4.2011 nhằm ổn định thị trường.

Tác động của nó rất đáng xem xét: (1) Các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được gửi tiền, nhận tiền gửi tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác. Điều này sẽ biến tiền gửi liên ngân hàng trở thành tiền vay liên ngân hàng và người cho vay sẽ phải trích lập dự phòng rủi ro,  ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận ngân hàng. (2) Có tình trạng ngân hàng cho vay cần thế chấp, bảo đảm nên khi thông tư ban hành giống như NHNN lái hoạt động gửi tiền liên ngân hàng chuyển sang cho vay và ủng hộ cơ chế thế chấp. Điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến niềm tin của thị trường. Xét cho cùng, vấn đề thanh khoản vẫn phải là cái gốc của thị trường (VnEconomy, 3-7).

* Bất động sản:

Tổng giá trị cho vay xây dựng và kinh doanh BĐS của 10 ngân hàng chính ở Việt Nam (BIDV, Vietinbank, Vietcombank, ACB, Sacombank, Eximbank, Techcombank, MB, DongA Bank, Southern Bank) đạt 147 nghìn tỷ đồng, bằng 73% dư nợ BĐS được báo cáo cuối 2011. Theo UBGSTCQG, dư nợ BĐS cuối 2011 là 348.079 tỷ đồng, cao hơn 1,8 lần con số các NH đã báo cáo. Tỷ lệ nợ xấu tăng 8,4 lần và đạt 56.770 tỷ đồng. BIDV và Vietinbank là hai ngân hàng dẫn đầu cho vay BĐS với tỉ lệ vay trên tổng dư nợ là 14%, có giá trị 41 tỷ đồng mỗi ngân hàng. (TTVN, 2-7).

Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) cho phép cty BĐS vốn hóa toàn bộ chi phí liên quan đến đầu tư dự án vào tài khoản hàng tồn kho, trong đó ngoài chi phí đất và chi phí xây dựng dự án còn có chi phí lãi vay, chi phí quản lý dự án, chi phí tiếp thị bán hàng, v.v.. Tình hình thị trường khó khan khiến hàng tồn kho của các cty BĐS ngày càng phình to, có cty lên đến 70%-90%. Điều này ảnh hưởng đến việc đánh giá và cấp vốn cho doanh nghiệp BĐS. Chuẩn mực VAS cũng làm méo mó tình hình tài chính của cty BĐS (TTVN, 2-7).

Ở Bình Dương, 220 dự án với diện tích 8500 ha đang bị treo. Trong số đó 94 dự án đang ngổn ngang giải tỏa đền bù, 75 dự án chậm triển khai hoặc bỏ hương do khó khăn của thị trường hoặc do chủ đầu tư thiếu vốn (TTXVN, 2-7).

* Tiền tệ:

Sáng 2-7 giá USD tự do tại HN phổ biến ở mức 20.900 đồng (mua vào) và 20.920 đồng (bán ra), không thay đổi so với cuối tuần trước. USD tự do ở một số ngân hàng thương mại thấp hơn mức giá này (VnEconomy, 2-7).

Do tác động phức tạp, giá vàng ở các thị trường quốc tế 2012Q2 giảm mạnh 7%, nằm trong chuỗi ngày giảm giá dài nhất kể từ cuối 1996. Mới đây Kitco thăm dò đánh giá giới chuyên gia, và kết luận khả năng giá vàng sẽ tăng là 50%, mặc dù về ngắn hạn sẽ tiếp tục giảm trong tuần (LĐ, 2-7)

* M&A:

VinaCapital, tập đoàn quản lý tài sản và đầu tư Việt Nam, hoàn tất việc mua lại 50% cổ phần Cty Liên Doanh VinaProjects từ inProjectsGroup, tập đoàn quốc tế cung ứng các dịch vụ BĐS trụ sở Hồng Kông. Từ này 15-5-2012, VinaCapital sở hữu 100% VinaProjects (TTVN, 3-7).

Công ty năng lượng Essar Energy Plc đã nhất trí bán lại cổ phần 50% mà hãng này nắm giữ tại lô dầu khí 114 trên biển Đông cho tập đoàn dầu lửa Eni SpA của Italy. Hiện giá trị của thỏa thuận chưa được tiết lộ. Essar Energy là công ty có 77% cổ phần nằm trong tay tập đoàn Essar Group của Ấn Độ (VnEconomy, 2-7).

* TTCKVN (HOSE/HNX):

TTCKVN 3-7-2012: Thanh khoản toàn thị trường đã trở lại mức 1.000 tỷ đồng, cải thiện hơn 20% so với mức đóng cửa ngày giao dịch hôm qua, chưa thể khiến thị trường phấn khởi khi mà HOSE có 210 mã giảm giá (tỷ lệ 68,18%), HNX có 192 mã giảm (tỷ lệ 48,24%).

Chỉ số hai sàn giảm sâu. VNIndex còn 413,09 (-6,21/-1,48%). HNXIndex 69,21 (-0,88/-1,26%).

* Vĩ mô:

6 tháng đầu năm kinh tế đã đạt được mục tiêu kiềm chế lạm phát. CPI đã giảm vào tháng 6 sau 38 tháng tăng liên tục, chỉ còn ở mức 6.9%. Theo các dự báo, CPI sẽ tiếp tục giảm trong khoảng 3 tháng nữa, sau đó có thể tăng, nhưng đến tháng 12 vẫn sẽ thấp hơn mục tiêu đề ra. CPI tăng chậm do đầu tư và tiêu dùng bị thu hẹp. Tỷ lệ đầu tư trên GDP trước đây thường hơn 40%, nhưng đến 2012 chỉ còn 33,5%. Tăng trưởng nhập khẩu cũng thấp, nhập siêu cả năm sẽ vào khoảng 3,7 tỷ USD – thấp hơn nhiều so với năm trước và so với kế hoạch (VnEconomy, 2-7).

* Tài chính doanh nghiệp:

HQC đã công bố nghị quyết của HĐQT ngày 29-6-2012 về việc sẽ bán vốn tại 4 công ty: CTCP Tư vấn – Thương mại – Địa ốc Hoàng Quân Bình Thuận, Hoàng Quân Mê Kông, Hoàng Quân Cần Thơ, Cty TNHH Thẩm định giá Hoàng Quân. Nếu việc thoái vốn thành công, HQC sẽ thu về tối thiểu 67,61 tỷ đồng tiền mặt. Theo BCTC của cty, kết thúc Q1 cty mẹ còn chưa đến 6 tỷ đồng tiền và tương đương tiền (UBCKNN, 2-7).

* Thông tin thị trường/doanh nghiệp khác:

Sudico đã bầu lại HĐQT sau ĐHĐCĐ thường niên ngày 30-6-2012. Nhưng HĐQT mới được bầu chỉ mang tính pháp lý, các gương mặt trong 5 ghế lãnh đạo đều không thay đổi. Đáng chú ý trong câu chuyện trong thời gian gần đây là sự xuất hiện của ông Đỗ Văn Bình với 20% cổ phần Sudico. Ông Bình khẳng định Ngân Hàng Việt Á sẽ đầu tư 2.000 tỷ vào Sudico để giải quyết nợ cho Cty, sau đó sẽ dồn lực cho dự án Nam An Khánh, và biến Sudico An Khánh thành đối tác làm dự án khác. Sự xuất hiện của ông Bình đã tạo ra cuộc hiệp thương bên lề đại hội giữa hai nhóm cổ đông lớn là Tập Đoàn Sông Đà (nắm 44% cổ phần Sudico) và nhóm còn lại trong đó có ông Bình (Dân Trí, 2-7).

Theo phản ảnh của nhiều giáo viên trường mầm non Hoa Hồng (Kiến An, Hải Phòng), thời gian gần đây, họ bị nhân viên ngân hàng Sacombank (STB) – chi nhánh Hải Phòng xiết nợ. STB đã có phản hồi chính thức về vấn đề này: việc cho vay của STB đối với CBCNV của Trường Mầm non Hoa Hồng là hoàn toàn đúng và tuân thủ các quy định của Pháp luật và Ngân hàng; Việc tiến hành các biện pháp quản lý, thu hồi nợ, STB thực hiện theo các quy định của pháp luật với trách nhiệm và nghĩa vụ của Ngân hàng; ngân hàng không thu hồi nợ theo “kiểu xã hội đen”. Điều này cũng đã được phía nhà trường xác nhận hôm 22-6 (TTVN, 2-7).

30-6-2012 đường cao tốc đầu tiên ở miền Bắc nối Cầu Rẽ với Ninh Bình đã được thông xe. Tổng mức đầu tư tạm tính của đoạn đường 50km này là 8.900 tỷ đồng. Số này dự báo sẽ còn tăng lên không dưới 10.000 tỷ đồng. Nếu thế, suất đầu tư cho 1 km đường cao tốc ở VN sẽ cao hơn Mỹ (VNN, 3-7).

Năm 2011, tổng doanh thu của bốn DN lớn ngành bánh kẹo là Hải Hà (HHC), Hữu Nghị, Biscafun (nhà máy bánh kẹo thuộc CTCP đường Quảng Ngãi – QNS), Bibica (BBC) chỉ bằng 73% doanh thu của Kinh Đô (KDC) (TTVN, 2-7).

* Chính trị:

Ngày 2-7, tại hội thảo bàn về sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992, tổ chức tại Đại học Quốc gia Hà Nội, nhiều đại biểu cho rằng, việc sửa đổi Hiến pháp lần này cần tăng quyền lực thực tế cho Chủ tịch nước. Cụ thể, Chủ tịch nước đề xuất nắm Bộ Công An, Quốc phòng và Ngoại giao, đồng thời, được Hiến pháp trao quyền phủ quyết các dự luật của Quốc hội. Vị trí Chủ tịch nước cũng được đề xuất Chủ tịch nước do trực tiếp nhân dân bỏ phiếu bầu (TP, 3-7).

*Nông nghiệp và biến đổi khí hậu:

Từ ngày 25 đến 30-6 đoàn cán bộ Bộ NN&PTNT đã sang thăm và trao đổi kinh nghiệm nuôi trồng thủy sản tại Israel, đây là một trong những hoạt động hợp tác nông nghiệp, góp phần thúc đẩy quan hệ song phương giữa hai nước (ĐCSVN, 2-7).

T5.2012, XK tôm sú giảm 7,2 %, giá trị XK tôm sú tháng 5 đạt 114,4 triệu USD; 5 tháng đầu năm đạt 440,9 triệu USD, giảm 9,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo dự đoán thời gian tới giá trị XK tôm sú sẽ tiếp tục giảm do tình trạng tôm bị bệnh, chết nhiều gây thiếu nguyên liệu. XK tôm sú giảm liên tục trong thời gian gần đây đã ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả XK mặt hàng tôm Việt Nam. Trong tháng 5, giá trị XK tôm đạt 198,7 triệu USD, chỉ tăng 6,2% so với cùng kỳ năm ngoái; 5 tháng đạt 798,07 triệu USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái  (Vasep, 2-7).

* Xã hội:

Đại diện nhiều DN phát biểu, việc EVN tăng giá điện lên 5% trong thời điểm này là không hợp lý, đẩy DN vào cảnh đã khó lại càng khó hơn (VnEpress, 2-7). DNSG Cuối tuần (2-7) có bài phân tích gọi hành động tăng giá của EVN lần này là cách kinh doanh vô sỉ.

Kinh doanh quá khó khăn, nhiều DN đã gửi văn bản ‘kêu cứu’ lên QH (VEF, 3-7).

Ngày 2-7 Công an quận Đống Đa, Hà Nội vừa bắt giữ được nhóm các đối tượng làm bằng giả với giá cử nhân 8,5 triệu đồng, thạc sỹ 12 triệu đồng và tiến sỹ 15 triệu đồng. Thời gian ‘sản xuất’ từ  3 đến 10 ngày. Các đối tượng đều còn trẻ và khai rằng việc ‘kinh doanh’ này dễ thực hiện vì việc quản lý bằng cấp còn lỏng lẻo (VNN, 2-7).

Lo lắng vì chất lượng thực phẩm không đảm bảo trên thị trường, nhiều bà nội trợ đã tìm đến rau dại, cá đồng khiến giá các nông phẩm tăng cao (VEF, 3-7).

Góc nhìn quốc tế

* Về triển vọng kinh tế Việt Nam:

Economist đăng hai bài viết về quan hệ thương mại VN-TQ; cả hai bài đều nhận xét VN nên tăng cường xuất khẩu sang Trung Quốc. Thực tế TQ là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Năm 2011, thương mại hai chiều VN-TQ là 36 tỷ USD, trong khi thương mại Việt-Mỹ là 22 tỷ USD. Mặc dù vậy, VN chủ yếu nhập siêu từ TQ.

HSBC cho rằng, giai đoạn tồi tệ nhất của kinh tế Việt Nam có thể đã qua, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm để giải tỏa gánh nặng cho nền kinh tế (VNEconomy, 3-7).

* Về chính sách phát triển kinh tế VN:

JICA vừa giới thiệu về chương trình tín dụng mới của JICA hỗ trợ đầu tư khu vực DN tư nhân cũng như khả năng hợp tác giữa JICA và VCCI. Phía JICA sẽ cho vay tối đa 70% tổng vốn đầu tư dự án (tính theo đồng Yên Nhật), trường hợp đặc biệt có thể cho vay 80%, lãi suất khoảng 2%/năm, thời hạn 20 năm, thời gian ân hạn 5 năm. Nếu thực hiện theo hình thức góp vốn chủ sở hữu, JICA góp tối đa 25% tổng vốn đầu tư dự án (DĐDN, 2-7).

3 nhóm DN được hỗ trợ vay vốn bao gồm: 1) DN đầu tư các dự án vào lĩnh vực xoá đói giảm nghèo; 2) đầu tư vào biến đổi khí hậu; 3) ầu tư vào cơ sở hạ tầng nhằm mục đích giảm đói nghèo như nhà cho người nghèo, giáo dục, y tế, điện nông thông, giao thông nông thôn, v.v..

Ngày 2-7, các nước thuộc Vành đai Thái Bình Dương tiếp tục cuộc đàm phán về hiệp định tự do thương mại cho khu vực này tại San Diego. Mỹ đã tham gia đàm phán 3 năm qua cùng các bên khác bao gồm Australia, Brunei, Chile, Malaysia, New Zealand, Peru, Singapore, và Việt Nam. Mexico và Canada có thể sẽ ra nhập đàm phán trong thời gian tới. Nhật Bản cũng tỏ ra quan tâm. Hiệp định thương mại tự do này có mục đích cắt giảm các rào cản thương mại và đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế trong khu vực. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng có một số ý kiến phản đối cho rằng một hiệp ước dạng này sẽ làm thay đổi luật biến đổi khí hậu, thị trường tài chính, quyền lao động, các vấn đề về bảo vệ sức khỏe và môi trường (AP, 2-7).

Việt Nam hướng tới thị trường toàn cầu

* Ngoại giao:

Liên đoàn Luật sư VN (VBF) đã tuyên bố phản đối hành vi vi phạm pháp luật quốc tế của TQ với vấn đề phê chuẩn quyết định thành phố Tam Sa gồm 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Hành động này xâm phạm thô bạo chủ quyển lãnh thổ của Việt Nam và vi phạm các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và hiến chương Liên Hợp Quốc. Việc CNOOC mời thầu 9 lô dầu trên vùng biển của Việt Nam cũng là hành động xâm phạm chủ quyền nghiêm trọng, đi ngược lại Tuyên bố về các ứng xử của các bên ở Biển Đông giữa chính phủ các nước ASEAN và TQ (Vietnamnet, 2-7)

* Thương mại quốc tế:

Mạng xã hội Baidu Trà Đá Quan sẽ ra mắt ở Việt Nam theo kế hoạch. Tuy nhiên, cho đến nay Cục quản lí phát thanh truyền hình điện tử (thuộc Bộ Thông tin-Truyền thông) chưa nhận được hồ sơ đăng ký hay xin cấp phép của Baidu. Nếu hoạt động không phép tại VN, Baidu Trà Đá Quán sẽ bị xử lí theo quy định của pháp luật (VNN, 2-7)

Ảnh chụp tran g chủ baidu.com.vn; 3-7-2012

Baidu Trà Đá Quán đã lợi dụng những kẽ hở của NĐ 97/2008/NĐ-CP để tiến hành hoạt động tại VN. NĐ 97 không quy định tổ chức, doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ mạng XH trực tuyến phải đặt VP đại diện và tư cách pháp nhân tại VN. Lợi dụng điều này, Baidu đã không đăng ký giấy phép hoạt động ở VN, không cần tư cách pháp nhân, và đặt máy chủ ở nước ngoài. Không những thế, có một số ý kiến cho rằng Baidu có chứa mã độc để do thám người dùng (NLĐ, 2-7).

Tình trạng thương lái TQ thao túng và ép giá các mặt hàng nông sản VN đã trở thành chuyện thường ngày. Giá nông sản có thể bị đẩy xuống còn khoảng 70% giá thị trường. Nông dân được mùa nhưng vẫn thua lỗ. Thứ nhất, cần cảnh báo và truyền thông rộng rãi để nông dân VN cẩn thận khi buôn bán với TQ. Thứ hai, cần thành lập các hiệp hội để giúp nông dân không đơn độc khi thương thảo với TQ (Vietnamnet, 3-7)

* Địa Kinh tế:

Nền kinh tế Mỹ đang lao dốc. Khả năng suy thoái gần hơn bao giờ hết. Hoài nghi về tương lai tài khóa và kinh tế gia tăng (MW, 2-7 EDT)

Thị trường khí gas thiên nhiên từng làm tan nát trái tim các nhà đầu tư. Nhưng giờ đây vịt xám đang chuyển mình thành thiên nga (MW, 2-7 EDT)

Giá nhà đất bình quân tại 100 thành phố chính của Trung quốc đã tăng sau 9 tháng giảm liên tiếp. Bất động sản và công trình xây dựng  chiếm tỷ trọng 11%  của nền kinh tế TQ (WSJ, 2-7 ET)

Ấn Độ đang đối diện nguy cơ khủng hoảng năng lượng làm suy giảm tăng trưởng kinh tế. Để bù đắp thiếu hụt nguồn than, dầu mỏ và khí gas tự nhiên, Ấn Độ sẽ phải tăng lượng nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch giá cao, chấp nhận rủi ro lạm phát và bước vào cuộc cạnh tranh năng lượng với TQ, Nhật Bản và HQ. Ấn Độ cũng khó tiếp tục nhập khẩu dầu từ Iran – nguồn cung lớn nhất – bởi lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ và EU (WSJ, 1-7 ET)

* Địa chính trị:

Nhà chính trị uy tín Ichiro Ozawa  đã rời khỏi Đảng Dân chủ cầm quyền cùng 49 nghị sĩ quốc hội. Động thái này bắt nguồn từ việc Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda phê duyệt đạo luật tăng thuế tiêu dùng gây chia rẽ vào tuần trước (WSJ, 2-7 ET).

Sau Hội nghị của LHQ về vấn đề Syria, Ngoại trưởng Cliton đã chuyển trái bóng sang Moscow, thuyết phục Nga thúc đẩy TT Assad tiến gần hơn tới quyết định rời bỏ quyền lực. Chính quyền của Assads không còn nhiều thời gian. Sự ủng hộ và kiên nhẫn của Nga có giới hạn. Tuy nhiên, Moscow sẽ không dễ dàng đồng ý với kết hoạch một chính quyền chuyển đổi ở Syria và Washington cũng không vội (VF, 3-7).


* Liên quan: