Toàn cảnh kinh tế-tài chính VN 5-7-2012


5-7-2012 (VF) — Những quan sát chính rút ra từ dòng thời sự theo ngày của VietFin.net, được cập nhật liên tục từ sáng tới khuya.

* Đáng chú ý trong ngày:

  • Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng: tăng trưởng GDP từ 5,2-5,7% là hợp lí  năm nay 2012.
  • Nợ xấu của ngân hàng có nhiều khả năng lớn hơn con số 10%
  • Thị trường chứng khoán tăng sau 3 phiên giảm điểm liên tiếp.
  • Hải quan nghi ngờ Petrolimex dùng thủ thuật để tránh thuế tăng.

Diễn biến nội địa

* Ngân hàng:

Từ ngày 2-7 đến hết 31-12-2012, VietinBank triển khai chương trình cho vay mua nhà với quy mô 5.000 tỷ đồng. Tham gia chương trình, khách hàng sẽ được hưởng mức lãi suất ưu đãi chỉ 12%/năm trong thời hạn ưu đãi, mức cho vay tối đa đáp ứng 70% nhu cầu của khách hàng, có thể lên tới 25 tỷ đồng/món vay tùy theo từng khu vực, địa bàn (VnEconomy, 4-7).

Theo TS. Trương Công Phú, Tổng cục trưởng Tổng cục Đầu tư phát triển, có thể thành lập công ty mua bán nợ xấu, nhưng nó phải là của tư nhân và không liên quan đến Nhà nước. Không có lí do gì để thành lập một công ty có vốn từ ngân sách, bắt dân phải nai lung ra gánh chịu những món nợ xuất phát từ sai lầm của một nhóm người (VnEconomy, 3-7).

Ngoài 5 ngân hàng thuộc Nhà nước, toàn hệ thống ngân hàng có 35 ngân hàng cổ phần ngoài nhà nước. Trong đó có hai ngân hàng có vốn dưới 3.000 tỉ đồng là Bao Viet Bank và PG Bank. Chỉ có 3 ngân hàng có vốn điều lệ trên 10.000 tỉ đồng là SCB, Sacombank, và Eximbank. Tổng vốn điều lệ của 35 NHCP ngoài NN là trên 167.000 tỉ đồng (VnExpress, 5-7).

* Bất động sản:

Tháng 5, 2012, NHNN công bố tỉ lệ nợ xấu BĐS là 10% trước quốc hội so với con số 3,4% công bố tháng 11, 2011. Chỉ sau 6 tháng, con số đã tăng đột biến một cách bất ngờ. Điều này khiến người ta tiếp tục nghi ngờ liệu 10% có phải là con số cuối cùng. 50% tổng nợ xấu, có giá trị khoảng 125 nghìn tỉ đồng có thể biến mất từ số dư nợ BĐS. Con số này chiếm đến 36% tổng dư nợ 348 nghìn tỉ đồng do UBGSTC công bố điều chỉnh. Như vậy, có khả năng nào nợ xấu thực tế sẽ gấp 3,6 lần con số 10% đã báo cáo trước QH? (Dân Trí, 5-7)

Khu đô thị Thiên đường Bảo Sơn, sau thời kì hào nhoáng, nay giống như khu đất bỏ hoang với những căn biệt thự và nhà liền kề dở dang, im lìm, cỏ hoang mọc đầy (Dân Trí, 4-7).

* Tiền tệ:

Thị trường vàng sáng nay trầm lắng và hầu như không thay đổi so với phiên chốt chiều hôm qua. Mở cửa thị trường vàng sáng nay 5/7, giá vàng SJC tại Hà Nội được Công ty CP SJC Hà Nội niêm yết giao dịch ở mức 42,02 triệu đồng/lượng (mua vào) – 42,12 triệu đồng/lượng (bán ra). Giá vàng rồng Thăng Long của Bảo Tín Minh Châu cũng đứng ở mức 40,45 triệu đồng/lượng – 40,75 triệu đồng/lượng. Giá vàng miếng trong nước hiện cao hơn thế giới 1,01 triệu đồng/lượng.

Giá USD được một số ngân hàng niêm yết ở mức 20.870 VND – 20.920 VND, không thay đổi so với hôm qua (Dân Trí, 5-7).

* M&A:

Sau khi ông Trầm Trọng Ngân, con trai ông Trầm Bê đăng ký mua thêm 8 triệu cổ phiếu STB thì Phó TGĐ ngân hàng, ông Lê Minh Tâm lại thoái bớt 80% cổ phần. Trước khi giao dịch, số lượng cổ phiếu mà ông Tâm nắm giữ là 125.129 cổ phiếu, tương đương 0,012% vốn điều lệ (Dân Trí, 5-7).

* TTCKVN (HOSE/HNX):

UBCKNN cho biết trong hội nghị sơ kết đầu năm ngày 4-7, tổng mức huy động vốn trên thị trường chứng khoán thông qua phát hành cổ phiếu, đấu giá cổ phần hóa và đấu thầu trái phiếu chính phủ đạt 84 nghìn tỉ đồng, tăng gấp đôi so với cùng kì 2011. Tuy nhiên, số vốn huy động qua phát hành cổ phiếu đã giảm 50% so với cùng kì (Dân Trí, 5-7).

TTCK tăng điểm sau 3 phiên giảm liên tiếp; thanh khoản được cải thiện đáng kể so với hôm qua.  (Vào Chợ Mỗi Ngày – TTCK 5-7-2012).

* Chính sách vĩ mô:

Trong tình hình kinh tế khó khăn chung như hiện nay, mục tiêu tăng trưởng GDP mà QH đặt ra là 6-6,5% là khó đạt được. Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc ngành Kế hoạch và Đầu tư, Thủ tướng nhận định mức tăng GDP hợp lí sẽ là khoảng 5,2-5,7%. Trước đó Bộ trưởng Bộ KH-ĐT Bùi Quang Vinh cho biết, mục tiêu tăng trưởng 6% cả năm chỉ đạt được khi mức tăng trưởng 6 tháng cuối năm khoảng 7,2-7,5%. Điều này rất khó xảy ra vì tốc độ tăng trưởng trung bình 6 tháng đầu năm chỉ dừng ở 4,38% (Dân Trí, 4-7).

Nền kinh tế của chúng ta đang rơi vào giai đoạn suy giảm kép, khi GDP 6 tháng đầu năm chỉ tăng khoảng 4,38%, trong đó Q2 tuy tăng cao hơn Q1 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm trước. Đây là nhận định của TS. Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ban kinh tế của QH. TS Ngân còn nhận định thêm khó khăn khi số doanh nghiệp ngừng hoạt động SX-KD ngày càng nhiều, kéo theo tình trạng thất nghiệp gia tăng, thu hẹp ngân sách nhà nước. Trong khi đó, các khoản chi ngân sách NN vẫn tăng lên (VnEconomy, 5-7).

* Nông nghiệp và Biến đổi khí hậu:

Hiệp hội Cafe – Ca cao Việt Nam dự báo sản lượng cafe vụ 2012 – 2013 có thể sẽ giảm 15% so với niên vụ trước do năm nay mưa đến sớm, diện tích trồng cafe bị thu hẹp trong khi diện tích cafe già cỗi lại tăng lên nhanh (35%) ( Dân Việt, 4-7).

Theo thống kê của Hiệp hội Lương Thực Việt Nam ( VFA): lượng gạo xuất khẩu từ đầu năm đến nay đạt khoảng 3,4 triệu tấn ( trị giá FOB khoảng 1,5 tỷ USD), trong đó riêng tháng 6 đạt gần 866.780 tấn ( FOB > 401 triệu USD). Theo đại diện của Hội giá gạo xuất khẩu Việt Nam đang ở mức 370 – 380 USD/ tấn, tăng khoảng 5 USD/ tấn so với tuần trước (Dân Việt, 5-7).

Nông dân trồng dưa hấu ở Bình Định đang phấn khởi thu hoạch vụ hè thu, trong niềm vui trúng mùa họ cho biết: giá dưa bán sỉ tại ruộng đang ở mức 6.000 – 7.000 đồng/kg, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, với mức giá này họ có lãi từ 3.000 – 4.000 đồng/ kg; sau khi trừ mọi chi phí mỗi ha dưa hấu sẽ thu khoảng 60 – 70 triệu đồng tiền lãi ( Dân Việt, 3-7).

* Tài chính doanh nghiệp:

HSC đạt thị phần môi giới cao nhất trên HNX liên tiếp hai quý đầu năm 2012: 7,82% (Q1.2012) và 8,42% (Q.2). Tiếp theo là VND 5,76% và 7,16%; KimEng VN 4,97% và 5,39% (HNX, 5-7).

SDU đối diện nguy cơ mất khả năng thanh toán. Cuối Q1, hệ số thanh toán nhanh là 0,29 lần (TTVN, 5-7)

* Thông tin thị trường/doanh nghiệp khác:

Hải quan cho biết: Petrolimex thường khai báo và đăng ký tờ khai nhập khẩu chỉ trước 1 đến 2 ngày khi tàu chở hàng đến cửa khẩu. Nhưng ngày 4-6-2012 bộ phận chuyên trách của Petrolimex đã tiến hành nộp hồ sơ đăng ký hải quan đối với lô hàng nhập khẩu dầu diesel từ Trung Đông ( theo dự kiến đến ngày 17-6-2012 mới cập cảng Việt Nam). Điều khác thường là chỉ sau đó 4 ngày, tức ngày 8-6-2012 Bộ Tài Chính ban hành thông tư 94/2012 tăng thuế nhập khẩu của một số loại nhiên liệu, trong đó có dầu diesel tăng từ 3% lên 6%. Hành động của Petrolimex đã khiến cho cơ quan Hải quan nghi ngờ đơn vị này biết trước thông tin và dùng thủ thuật tránh mức thuế tăng (Dân Trí, 4-7).

* Chính trị:

Ngày 4-7, TTXVN đã lên tiếng bác bỏ thông tin tàu Hải giám Trung Quốc tuần tra tại trên khu vực quần đảo Trường Sa và chặn đuổi tàu công vụ Việt Nam. TTXVN phản đối và yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hoạt động sai trái nói trên, tuân thủ DOC, không có các hành động phức tạp tình hình Biển Đông. ( Dân Trí, 5-7).

* Xã hội:

Trong dự thảo nghị định chế độ tiền lương, thù lao, tiền thưởng đối với các vị trí lãnh đạo trong công ty TNHH một thành viên do nhà nước chủ sở hữu thì Chủ tịch HĐTV có mức lương là 36 trđ/tháng; tổng giám đốc, giám đốc là 34 trđ/tháng; của thành viên chuyên trách HĐTV, phó tổng giám đốc, phó giám đốc là 30 trđ/tháng; của kiểm soát viên, kế toán trưởng là 28 trđ/tháng. Tiền thưởng của các đối tượng này được tính vào cuối năm căn cứ vào hiệu quả kinh doanh và kết quả đánh giá do chủ tịch HĐTV quyết định. Nếu được CP thông qua, nghị định sẽ có hiệu lực vào đầu năm 2013 (Tuổi trẻ, 5-7).

Theo đánh giá của TS Nguyễn Đức Thành, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách, nếu xét theo Quyết định 24 của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh giá bán điện theo cơ chế thị trường, việc cho phép tăng giá điện 5% như vậy là không đúng. Cùng ý kiến với TS Thành, TS Lê Đăng Doanh cũng cho rằng, việc tăng giá điện bị dư luận phản ứng gay gắt là có cơ sở, do không công khai minh bạch về cơ cấu giá thành, Bộ Công Thương và ngành điện không giải trình được về những nỗ lực giảm tổn thất điện năng, giảm chi phí, tiêu hao năng lượng của EVN.  Bộ CT và EVN không thể bắt toàn xã hội gánh lỗ cho doanh nghiệp ngành điện (Tiền Phong, 5-7).

Lợi dụng đợt thi ĐH các dịch vụ như nhà trọ,  trà đá vỉa hè, café… thi nhau tăng giá gấp 2-3 lần ngày thường (Dân Trí, 4-7).

Góc nhìn quốc tế

* Về triển vọng kinh tế Việt Nam:

Jonathan Pincus trong bài « Hard Grin for Vietnam » trên Financial Times đã nhận xét rằng đợt nới lỏng tín dụng của NHNN trong thời gian gần đây (do GDP tăng chậm và CPI giảm xuống thấp hơn mong đợi) đã làm dấy lên những hy vọng rằng một thời kỳ tốt đẹp mới của nền kinh tế không còn quá xa. Tuy nhiên, tái khởi động tăng trưởng sẽ không hề dễ dàng.

Trong các khó khăn lớn của thị trường Việt Nam phải kể đến những khoản vay tín dụng khổng lồ từ ngân hàng, tăng từ 62%-136% trong thời gian 2005-2010. Theo BTC, 12 cty NN gánh số nợ 219 nghìn tỉ đồng, trong đó 10 cty có tỉ lệ nợ/vốn CSH vượt 10 lần. Không chỉ cty quốc doanh chìm ngập nợ nần, các cty ngoài quốc doanh cũng trong tình cảnh không kém.

Theo Quốc hội, nợ xấu trong khu vực NH chiếm 10% GDP, nhưng giới quan sát quốc tế tin rằng con số này vẫn chưa phản ánh đầy đủ tình hình thực tế. Ngân hàng VN đang bị gánh nặng nợ xấu chồng chất. CP đang chuẩn bị tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, nhưng đây sẽ là một quá trình mất thời gian và sẽ còn những vụ vỡ nợ lớn khác trong tương lai (VnEconomy, 4-7).

Euromonitor International nhận định Việt Nam là thị trường mới nổi tăng trưởng nhanh nhất đối với các sản phẩm chăm sóc cá nhân và gia đình dành cho các hãng lớn như P&G. Euromonitor cũng dự đoán chi tiêu tiêu dùng sẽ tăng 42% trong giai đoạn 2012-2016 (Gafin, 5-7).

Việt Nam hướng tới thị trường toàn cầu

* Địa Kinh tế

Chênh lệch tỉ giá hối đoái khiến người Châu Á đang đổ xô sang Châu Âu để du lịch và mua sắm hàng xa xỉ, giúp cứu vớt một phần cho các thương hiệu này trong thời khủng hoảng. Khách du lịch, chủ yếu là Châu Á, chiếm khoảng 35%-60% doanh số bán hàng cao cấp ở Châu Âu. Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo tăng trưởng kinh tế ở các nước châu Á đang phát triển trong năm nay là 7,3% trong khi con số này ở khu vực đồng euro gồm 17 thành viên là 0,3% (Bloomberg/DVT, 3-7).

Ngày 25-6, Sip là thành viên thứ 5 trong eurozone kêu cầu cứu trợ cho hệ thống ngân hàng. Sip không cho biết nước này đang tìm kiếm khoản vay giá trị bao nhiêu, nhưng giới truyền thông dự đoán Sip cần khoảng 10 tỷ euro (12,5 tỷ đôla). Hôm 4-7 Tổng thống Demetris Christofias cho biết các điều kiện cứu trợ của Nga cung cấp thuận lợi hơn và cho vay với mức lãi suất thấp hơn. Trong khi đó, gói cứu trợ từ EU và IMF đi kèm với các điều kiện nghiêm ngặt về chính sách (AFP, 4-7).

Sau cuộc họp ngày 4-7 với Thủ tướng Đức Merkel, Thủ tướng Italia Monti khẳng định Italia không cần tới gói cứu trợ Châu Âu bởi tình hình tài chính của Rome sẽ được cải thiện và hiện tại thâm hụt ngân sách của nước này vẫn thấp hơn so với các nước Châu Âu khác (Yahoo News, 4-7)

Hãng tin BBC dẫn lời phát biểu của một thành viên ở Hãng dự báo và phân tích tài chính – kinh tế thế giới IHS Global Insight: “Khi Tây Ban Nha vô địch World Cup 2010, chúng tôi đã thấy kinh tế Tây Ban Nha tăng trưởng nhiều hơn và người dân chi tiêu nhiều hơn. Nhiều người đã đến quán rượu, nhà hàng, quán cà phê hoặc tổ chức tiệc tùng ăn mừng chiến thắng giúp doanh thu bán lẻ tăng lên. Chúng tôi nghĩ điều tương tự sẽ tái diễn sau chiến thắng của họ ở Euro 2012″ (Tuổi Trẻ, 4-7).

Thống đốc NHTW Pháp cảnh báo, với mục tiêu đề ra nhằm giảm thâm hụt ngân sách về 4,5% GDP trong năm nay và 3% vào năm sau, Chính phủ Pháp gần như không được phép gây ra bất cứ sai sót chính sách nào. Thủ tướng Pháp Pierre  hôm 25-6 cho biết, Pháp sẽ phải tăng thuế và cắt giảm chi tiêu nhưng không thực hiện thắt lưng buộc bụng. Năm 2012 và  2013 Pháp cần  giảm chi tiêu khoảng 43 tỷ Euro (Bloomberg/DVT, 2-7

* Địa  Chính trị

Philippines khẳng định việc Trung Quốc đòi chủ quyền trên Biển Đông là không có cơ sở pháp lý và bác bỏ cái TQ gọi là « chủ quyền dựa trên bằng cớ lịch sử ». Thượng nghị sĩ Enrile vạch rõ : « Nếu chấp nhận logic này thì chắc Ấn Độ sẽ làm chủ toàn bộ Ấn Độ Dương, còn eo biển Magellan chắc thuộc về Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha ». Gần đây TQ có rất nhiều hành động tranh chấp và tuyên bố gây căng thẳng bầu không khí chính trị ở khu vực Đông Á (Tuổi Trẻ, 3-7)

Ông Bạc Hy Lai mới đây bị khai trừ khỏi Bộ Chính trị Trung Quốc sẽ mở đường cho bà Lưu Diên Đông, người phụ nữ quyền lực nhất nước này. Trước bà Lưu chưa từng có người phụ nữ nào giữ chức vụ Ủy ban thường trực Bộ chính trị trong lịch sử TQ (CAND, 3-7).

Ngày 3-7 khi ông Sarkozy đã tới Canada để nghỉ mát, cảnh sát đã đến nhà ông khám xét để tìm bằng chứng về vụ bê bối hối lộ tiền mặt giữa người phụ nữ giàu nhất nước Pháp Liliane Bettencourt và nhân viên của ông Sarkozy vào năm 2007. Ông Sarkozy cho rằng mọi thứ trong nhà ông không liên quan đến những cáo buộc hiện nay. Luật sư của ông Sarkozy cũng phủ nhận môi liên hệ tài chính giữa thân chủ Sarkozy và Benttencourt (Tiền Phong, 5-7).

—-

* Liên quan: