Toàn cảnh kinh tế Việt Nam 29-4-2013


29-4-2013 (VF) — Những quan sát chính rút ra từ dòng thời sự theo ngày của VietFin.net, được cập nhật liên tục từ sáng tới khuya.

Đáng chú ý trong ngày:

  • Chính phủ có thể sẽ áp trần lãi suất cho vay.
  • Hiệp hội kinh doanh vàng kiến nghị NHNN cho vay vốn mua vàng.
  • CPI tháng 5 có thể tăng nhẹ.
  • Việc xây dựng cơ chế trả lương cho cán bộ, công chức theo vị trí việc làm còn nhiều tranh cãi.

DIỄN BIẾN NỘI ĐỊA

Tài chính – Ngân hàng:

Trong phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 4, Chính phủ nhấn mạnh phải điều hành lãi suất mạnh mẽ hơn nhằm tiếp tục giảm lãi suất cho vay. Nếu cần thiết, xem xét quy định trần lãi suất cho vay có mức chênh lệch hợp lý so với lãi suất huy động. Bên cạnh đó, tiếp tục giữ ổn định tỷ giá, tăng dự trữ ngoại hối (Dân trí, 27-4).

Trần lãi suất cho vay ở mức bao nhiêu là hợp lý?

Hiệp hội Kinh doanh vàng vừa có công văn gửi NHNN về việc cho phép các doanh nghiệp vay vốn ngân hàng mua vàng qua đấu thầu, và mua vàng nguyên liệu để sản xuất nữ trang, nếu các đơn vị này đáp ứng đủ điều kiện tín dụng. Hiệp hội cho rằng, lệnh cấm các ngân hàng cho DN vay vốn để mua vàng đấu thầu (văn bản 1889 ngày 21-3) cũng như quy định khối lượng đặt thầu tối thiểu là 1.000 lượng đã tạo ra sự cạnh tranh không bình đẳng, loại bỏ nhiều DN có quy mô vừa ra khỏi cuộc đấu thầu (TBKTSG, 29-4).

Tại Hội nghị thượng đỉnh The Asian Banker Summit ngày 24 và 25-4 vừa qua, Tạp chí The Asian Banker đã trao 3 giải thưởng cho 2 NH VN là Vietcombank và Eximbank. Theo đó, Vietcombank đã nhận được các giải thưởng: Best Cash Management Bank in Vietnam (NH quản lý tiền mặt tốt nhất VN) và The Leading Counterparty Bank in Vietnam (NH đối tác tốt nhất VN); EximBank được trao giải: Best Managed Bank Award In Viet Nam (NH được quản trị tốt nhất tại VN năm 2013) (VN+, 26-4).

* M&A:

Dự án tại khu công nghiệp Bình Xuyên, Vĩnh Phúc với tổng vốn đầu tư 239,6 triệu USD của CTCP Prime Group, thuộc Tập đoàn Siam Cement Group (SCG), Thái Lan vừa được cấp giấy chứng nhận đầu tư. Hồi cuối T12.2012, SCG đã ký thỏa thuận mua 85% cổ phần của CTCP Prime Group (Việt Nam) với giá 7,2 tỷ baht (gần 5.000 tỷ đồng) (VnExpress, 29-4).

Tiền tệ:

Ngày 26-4, Phó Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng khẳng định: “Khi cầu về vàng của các TCTD được tất toán vào ngày 30-6, áp lực lên thị trường vàng trong nước sẽ được giảm bớt, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới sẽ giảm so với mức chênh lệch hiện nay.” (TTXVN, 26-4).

Thị trường chứng khoán (HOSE/HNX):

T4.2013, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đã tổ chức 7 phiên đấu thầu trái phiếu Chính phủ do Ngân hàng Chính sách Xã hội, Kho bạc Nhà nước và Ngân hàng Phát triển Việt Nam phát hành. Tổng giá trị huy động thành công đạt 18.926 tỷ đồng với lãi suất trúng thầu là 7,37% – 9,4%/năm. Như vậy, tổng mức huy động trong 4T.2013 đạt trên 81,7 nghìn tỷ đồng (VN+, 26-4).

Vĩ mô:

CPI trong tháng 5 có thể sẽ tăng nhẹ so với tháng 4 do mặt bằng giá chung sẽ không có biến động tăng. Theo đó, trong khi sức mua hàng hóa chưa cải thiện nhiều, giá của nhiều mặt hàng quan trọng như xăng dầu, gas, một số thực phẩm có xu hướng giảm, giá lương thực ít biến động… thì phí dịch vu y tế tại một số địa phương và giá cước vận tải, dịch vụ du lịch, khách sạn, nhà hàng và ăn uống có thể tăng trong dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5 (Báo Công Thương, 28-4).

Từ ngày 1-5-2013, Bộ luật Lao động (sửa đổi) sẽ có hiệu lực. Theo đó, một loạt chính sách liên quan trực tiếp tới người lao động, như chính sách liên quan đến chế độ nghỉ hưu, chế độ thai sản, lương tối thiểu… sẽ được thay đổi (TTXVN, 28-4).

Trưởng ban Nội chính Trung ương – ông Nguyễn Bá Thanh cho biết đã kiến nghị với Ban tổ chức trung ương phải làm cách nào để mỗi cơ quan, đơn vị hành chính cắt giảm 30% biên chế, bởi “ít người mới nâng lương lên được” (VnExpress, 26-4).

Tháng 11 tới đây, Bộ LĐ-TB&XH sẽ trình Chính phủ Đề án Quỹ hưu trí bổ sung. Nếu được triển khai, khi về hưu, người lao động có thể nhận thêm 10 triệu đồng/tháng cùng với mức lương hưu hiện hành (Vietnamnet, 29-4).

Trước đó, Bộ LĐ-TB&XH cho biết, quỹ BHXH có thể sẽ không đủ khả năng chi trả cho người lao động.

Bàn về phương án trả lương cho cán bộ, công chức theo vị trí việc làm của Viện Khoa học lao động xã hội, một số cơ quan quản lý, các chuyên gia vẫn bày tỏ sự quan ngại bởi nhiều bất cập. Nhiều ý kiến cho rằng, làm thế này là “đánh đồng” việc trả lương cho cán bộ, công chức, thiếu công bằng. Thêm vào đó, việc tiến hành trả lương theo vị tri việc làm có thể gây tăng quỹ lương đột biến và NSNN có thể không đủ để trả lương cho công chức. Vì thế, với mỗi vị trí vẫn cần lấy tiêu chí kết quả công việc là tiêu chí chủ yếu để đánh giá (VnEconomy, 26-4).

Để tránh gây ra thay đổi lớn trong việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, Hà Nội và TP HCM sẽ không tăng giá dịch vụ y tế vào tháng 9 tới đây, đồng thời sẽ không thực hiện mức tối đa ngay mà có lộ trình thực hiện dần, phù hợp với khả năng chi trả của người dân và cân đối quỹ BHYT (Chính phủ, 29-4).

Sớm hay muộn, giá dịch vụ y tế vẫn sẽ tăng.

* Tài chính doanh nghiệp:

Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán năm 2012. Theo đó, lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 978 tỷ đồng, trong đó lợi nhuận riêng về mặt hàng kinh doanh xăng dầu là 125 tỷ đồng, kinh doanh khác của khối xăng dầu đạt trên 599 tỷ đồng, tổng lợi nhuận sau thuế gần 772 tỷ đồng (NLĐ, 27-4).

125 tỷ đồng lợi nhuận từ kinh doanh xăng dầu không phải là con số nhỏ

Theo báo cáo tình hình sản xuất kinh doanh Q1.2013 của Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), doanh thu toàn tập đoàn đạt 24.000 tỷ đồng, bằng 23% kế hoạch năm. Hiện cân đối tài chính của Vinacomin đang gặp khó khăn, quý I có lãi nhưng không đáng kể nên lương của công nhân ngành than trong Q1.2013  cũng chỉ gần bằng năm 2012, giảm 10% so với 2011. Nguyên nhân khó khăn là do tiêu thụ năm 2012 giảm sút, giá than xuất khẩu giảm mạnh, giá than cho điện bán dưới giá thành (CAND, 28-4).

Thông tin thị trường/doanh nghiệp khác:

Từ ngày 20-4, giá bán than cho điện sẽ được tăng bằng 100% giá thành của năm 2011. Mức tăng cụ thể không được  tiết lộ bởi còn tùy thuộc từng loại than. Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) chưa có động thái gì trước quyết định trên nhưng việc giá điện tăng được dự báo chỉ là vấn đề thời gian (Pháp luật TP HCM, 27-4).

Theo kết quả khảo sát 160 DN lớn của Nhật Bản do Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) công bố, Việt Nam xếp vị trí thứ 5 thế giới về mặt tiềm năng phát triển và mức độ hấp dẫn đối với các nhà đầu tư Nhật Bản, với 67,5% tổng số DN đánh giá cao tiềm năng của thị trường Việt Nam (CAND, 28-4).

Dù chưa chính thức được thành lập, song Công ty Quản lý tài sản Việt Nam (VAMC) đã được Chính phủ đề nghị ưu đãi thuế. Chính phủ cho biết đây là tổ chức hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận nên thu nhập phát sinh của tổ chức này (nếu có) cần được miễn thuế (TBKTVN, 25-4).

Tập đoàn bán lẻ quốc tế Auchan (Pháp) đã quyết định đầu tư trở lại tại thị trường Việt Nam với mức đầu tư 500 triệu USD trong 10 năm (VnExpress, 27-4).

Cuộc cạnh tranh giữa các “ông” lớn tại thị trường bán lẻ Việt Nam sẽ ngày càng gay gắt.

Malaysia vừa ra quyết định cuối cùng về vụ điều tra chống bán phá giá mặt hàng giấy có cán màng nhựa (giấy BOPP), xuất xứ từ một số nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam. Theo đó, mức thuế chống phá giá đối với sản phẩm Việt Nam là 2,59-12,37%. Thời hạn áp thuế trong vòng 5 năm, kể từ ngày 23-4-2013 (Pháp luật TP HCM, 27-4).

Ban Giám đốc Điều hành WB đã phê duyệt khoản tín dụng hơn 200 triệu USD hỗ trợ phát triển bền vững thành phố Đà Nẵng. Khoản tín dụng này sẽ được cung cấp cho 5 hợp phần của dự án (TTXVN, 27-4).

* Nông nghiệp và biến đổi khí hậu:

Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) cảnh báo, Myanmar đang là đối thủ cạnh tranh “đáng gờm” của ngành xuất khẩu gạo Việt Nam, với sự tăng trưởng mạnh về sản lượng xuất khẩu và mức giá thấp nhất thế giới. Do đó, gạo Việt Nam rất dễ bị ép giá hoặc buộc phải bán với giá thấp. Hiện Myanmar không chỉ chiếm lĩnh các thị trường xuất khẩu gạo truyền thống của Việt Nam mà còn lấn sang nhiều thị trường lớn khác và còn “chen chân” vào các thị trường xuất khẩu gạo cao cấp (Pháp luật TP HCM, 29-4).

Theo thống kê từ Bộ NN&PTNT, trong T4.2013, tổng giá trị xuất khẩu của các mặt hàng nông sản chính đạt 4,54 tỷ USD, trong đó khối lượng xuất khẩu cà phê ước đạt 133.000 tấn, giá trị đạt trên 279 triệu USD. 4T.2013, lượng cà phê xuất khẩu ước đạt 608 ngàn tấn, giá trị đạt gần 1,3 tỷ USD, giảm 13,4% về khối lượng và giảm 11,1% về giá trị so cùng kỳ năm 2012 (Trí Thức trẻ, 27-4).

* Chính trị:

Ngày 28-4, tàu du lịch Coconut Princess của Công ty vận tải biển eo biển Hải Nam đã ngang nhiên chở hơn 200 người Trung Quốc từ Hải Khẩu (tỉnh Hải Nam) ra du lịch trái phép tại quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Việc triển khai tour du lịch trái phép ra quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam là giai đoạn mới nhất trong kế hoạch tham vọng bành trướng lãnh thổ của Trung Quốc. Việt Nam một lần nữa khẳng định, hành động của Trung Quốc “vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam, trái với tinh thần Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Việt Nam yêu cầu Trung Quốc hủy bỏ kế hoạch trên” (Petrotimes, 29-4).

Xã hội:

Chiều 26-4, theo yêu cầu từ liên Bộ Tài chính – Công Thương, các đầu mối xăng dầu phải điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu tối thiểu 81 đồng đến 301 đồng/lít; dầu diezel tối thiểu 90 đồng/lít; dầu hỏa tối thiểu 81 đồng/lít. Đồng thời, thuế nhập khẩu xăng dầu cũng được điều chỉnh tăng thêm 2% mỗi mặt hàng (Dân trí, 26-4).

Giảm nhỏ giọt!

Chiều 27-4, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội (C45, Bộ Công an) đã khởi tố và thi hành lệnh bắt tạm giam bà Trương Thị Tuyết Nga – hoa hậu quý bà thành đạt 2009 kiêm TGĐ bệnh viện đa khoa quốc tế Vũ Anh ở TPHCM để điều tra, xử lý về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (Dân trí, 27-4).

Theo Hiệp hội Mì ăn liền thế giới, Việt Nam đứng thứ 4 trên thế giới về tiêu thụ mì năm 2012, với hơn 5 tỷ gói. Việt Nam cũng là nước tiêu thụ mì hàng đầu châu Á với số lượng 1 – 3 gói một người mỗi tuần (AFP, 27-4).

Ngày 28-4, Bộ VHTT&DL đã trao Bằng công nhận lễ Khao lề Thế lính Hoàng Sa (Lý Sơn, Quảng Ngãi) là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và Bằng xếp hạng Di tích quốc gia (Tiền Phong, 28-4).

VIỆT NAM HƯỚNG TỚI THỊ TRƯỜNG TOÀN CẦU

* Hội nhập thị trường tài chính quốc tế:

Ngày 28-4, Hy Lạp đã thông qua một luật cải cách để nhận các khoản cứu trợ trị giá khoảng 8,8 tỷ euro (8,9 tỷ USD) từ Liên minh châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Việc Quốc hội Hy Lạp thông qua dự luật cải cách trên mở đường cho việc cắt giảm hàng nghìn việc làm tại khu vực công, theo đó khoảng 15.500 viên chức sẽ bị sa thải từ nay cho tới cuối năm 2014 (VN+, 29-4).

Theo Market Insight, việc phần lớn số tiền 1.400 tỷ USD mà ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dự định bơm vào hệ thống trong vòng 2 năm tới để đạt được mục tiêu lạm phát đề ra, sẽ chảy về thị trường châu Á mới nổi, trong khi ở đây đang dư thừa thanh khoản. Điều này sẽ tạo áp lực lạm phát và có thể đi kèm với các bong bóng tài sản (FT/Dân Việt, 27-4).

Địa kinh tế:

Theo số liệu mới công bố, Q1.2013, kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,5%, thấp hơn con số dự báo 3% của các chuyên gia kinh tế. Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế tại Viện nghiên cứu chu kỳ kinh tế Mỹ Lakshman Achuthan cho rằng, Mỹ hiện vẫn đang trong giai đoạn suy thoái (BI/Dân Việt, 28-4).

Địa Chính trị:

Một số báo cáo của Hàn Quốc cho biết, Triều Tiên đang chuẩn bị tập trận quy mô lớn tại bờ biển phía tây của nước này và nhiều khả năng Triều Tiên sẽ phóng tên lửa tầm ngắn trong vụ tập trận này (Telegraph, 29-4).

Chính phủ Hàn Quốc dự định sẽ cắt nguồn cung cấp điện và nước tại khu công nghiệp liên Triều Kaesong, theo sau quyết định rút toàn bộ công dân ra khỏi tổ hợp công nghiệp này (VN+, 28-4).

Thượng nghĩ sĩ Mỹ John McCain cho rằng, Mỹ không nên tiến hành tham chiến tại Syria. Tuy nhiên, các lực lượng quốc tế cần phải được chuẩn bị sẵn sàng để tham chiến tại nước này và ngăn chặn các chiến binh Hồi giáo cực đoan trong cuộc nội chiến sử dụng vũ khí hóa học (Reuters + PressTv, 29-4).

Ngày 28-4, chính phủ Syria cho biết, nhiều binh sĩ nước này trong khi chiến đấu với lực lượng chống đối đã có các triệu chứng bị phơi nhiễm với khí độc. Trước đó, Mỹ cho rằng quân đội Syria có thể đã sử dụng vũ khí hóa học, chủ yếu là chất độc sarin, trong cuộc chiến chống lực lượng đối lập. Tuy nhiên, Chính phủ Syria đã bác bỏ cáo buộc này và cho rằng đây là một âm mưu của Mỹ và các đồng minh phương Tây nhằm chống chính quyền Syria (VTV News, 29-4).

Giới phân tích cho rằng, việc Mỹ đã tìm thấy bằng chứng về vũ khí hóa học được sử dụng ở Syria chỉ là cái cớ để Mỹ can thiệp vào tình hình Syria.

Sau 2 tháng bế tắc trong việc thành lập chính phủ mới, ngày 27-4, tân thủ tướng Italia Enrico Letta đã ra mắt chính phủ mới và đã có lễ tuyên thệ nhậm chức vào chiều 28-4. Ông Letta cho biết sẽ hành động nhanh chóng để giải quyết vấn đề thất nghiệp, vốn đang ở mức 11,6%, để kích thích tăng trưởng, đồng thời có thể sẽ từ bỏ chính sách thắt lưng buộc bụng để giúp bảo vệ Italia khỏi khủng hoảng khu vực đồng euro (AFP, 28-4).

_________

 * Liên quan: