Vàng và câu chuyện thứ ba: quả trứng – con gà


16-10-2012 (VF) – Từ những hành vi của các tác nhân chính gây ra tình trạng “xập xình” của giá vàng và các chính sách của các cơ quan quản lý điều chỉnh các hành vi đó có thể thấy rằng, một trong những muc tiêu chính của việc đưa ra chính sách là để điều chỉnh về giá, đúng hơn, là đưa giá vàng trong nước về sát với giá giao dịch trên thế giới. Song trên thực tế, các diễn biến lắm lúc thật khó lường.

Dữ liệu so sánh mức bình quân ở các quãng thời gian tháng 11-12/2009, 11-12/2010, 2-3/2011, 9-12/2011 trước khi SJC trở thành thương hiệu độc quyền quốc gia, đều có chênh lệch lớn từ 2 – 3,4 triệu đồng/lượng.

Quy định không nhập khẩu vàng tự do (mà do Nhà nước độc quyền nhập khẩu) khiến giá vàng trong nước chênh lệch (VnEconomy, 11-10).

Ngày 3-4-2012, Chính  phủ ban hành Nghị định 24/2012/NĐ-CP. Theo đó nhà nước độc quyền nhập khẩu và sản xuất vàng miếng. Trong Nghị định có quy định rõ, NHNN xem xét cấp Giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ cho doanh nghiệp được NHNN cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ (NĐ 24/2012/NĐ-CP). Và doanh nghiệp hội đủ điều kiện được NHNN cấp giấy chứng nhận là SJC (Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn).

Mục đích chính của việc độc quyền nhập khẩu và sản xuất này là để thu hẹp khoảng cách giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới.

Tuy nhiên, sau khi Nghị định chính thức có hiệu lực (tháng 6-2012) thị trường lại chứng kiến một đợt tăng giá mới mà nguyên nhân chủ yếu được cho là xuất phát từ việc độc quyền nhập khẩu và sản xuất này (VnExpress, 9-10).  Thị trường tiếp tục ghi nhận sự chênh lệch đáng kể giữa giá vàng trong nước và thế giới khi nguồn cung trong nước không đủ đáp ứng cầu. Ngày 10-10, chênh lệch thống kê được là 3,3 triệu đồng/lượng chưa trừ chi phí (Dân trí, 10-10). Mặc dù vài ngày gần đây vàng khoảng cách này đã có xu hướng thu hẹp nhưng mức độ không đáng kể (TTVN, 16-10) và chưa có căn cứ chắc chắn để khẳng định sự thu hẹp này sẽ tiếp tục diễn biến trong dài hạn.

Cần lưu ý rằng, một thị trường tài chính phân đoạn (trong đó nhà đầu tư có thể chỉ đầu tư trong nước) sẽ là tác nhân gây ra chênh lệch về chi phí của các khoản đầu tư so với các thị trường lân cận. Và một trong những nguyên nhân gây ra sự phân đoạn này chính là sự can thiệp của các đạo luật làm cản trở các luồng tài chính. [1]

Tất nhiên, giá vàng là tổng hòa của nhiều nhân tố cùng tác động lên cân bằng cung – cầu của thị trường chứ không phải chỉ riêng một vài chính sách nào đó.

Nhưng những diễn biến này không khỏi làm liên tưởng tới câu chuyện về quả trứng – con gà.

[1]. Kirt C. Butler, Multinational Finance, South-Western College Publishing, 3Ed.

* Còn tiếp

* Phần trước: Vàng và câu chuyện thứ hai: “hoạt náo viên”

—-
* Liên quan: