XK gạo 2012: lượng tăng, giá giảm


30-12-2012 (VF) — Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, tính đến ngày 15-12, Việt Nam đã xuất khẩu được 285,8 tấn gạo, đạt kim ngạch 136,07 triệu USD. Từ đầu năm đến nay, cả nước đã xuất khẩu được 7,78 triệu tấn gạo, vượt xa mức 7,1 triệu tấn của năm 2011. Kim ngạch xuất khẩu đạt 3,56 tỷ USD, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm 2011 (Tổng cục Hải quan).

Như vậy, xuất khẩu gạo năm nay đã vượt cùng kỳ năm 2011 về sản lượng nhưng kim ngạch tăng không đáng kể.

Nguyên nhân khiến cho kim ngạch xuất khẩu gạo năm nay tăng trưởng thấp mặc dù sản lượng xuất khẩu tăng mạnh là do giá gạo XK giảm.

Theo trang thông tin về thị trường gạo Oryza, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam ngày 28-12 đối với:

  •  Gạo trắng, chất lượng thấp, 25% tấm: 375-385 USD/tấn, thấp hơn 5 USD/tấn so với gạo cùng phẩm cấp của Ấn Độ và 155 USD/tấn so với gạo Thái Lan.
  •  Gạo trắng, chất lượng cao 5% tấm: 410- 420USD/ tấn, thấp hơn 15 USD/tấn so với gạo cùng phẩm cấp của Ấn Độ và thấp hơn 145 USD/tấn so với gạo Thái Lan.

Trước đó, năm 2011, giá gạo Việt 25% tấm là 468 USD/ tấn; gạo 5% tấm là 506 USD/ tấn, gạo (FAO, 12-2011).

Theo Hội lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo XK giảm là do tính cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các nguồn cung khác. Cụ thể, Ấn Độ đã bắt đầu XK trở lại từ cuối năm 2011 và tăng cường xuất khẩu gạo với mức giá thấp hơn Việt Nam. Đến tháng 11, Ấn Độ đã bứt phá vượt qua Thái Lan và Việt Nam để trở thành nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới năm 2012 với trên 9 triệu tấn gạo XK (Đại đoàn kết, 27-12).

Myanmar cũng đã bắt đầu thực hiện các chính sách đầu tư mạnh vào nông nghiệp. Dự báo năm 2013, sản lượng gạo của họ sẽ tăng đáng kể và Myanmar vẫn duy trì giá bán trong khoảng 340 USD/tấn đối với loại 25% (SGTT, 10- 2012). Khi nguồn cung gạo trên thế giới đang dồi dào với mức giá thấp thì giá gạo XK của Việt Nam lại cao hơn nên áp lực giảm giá gạo Việt Nam để tăng tính cạnh tranh trong năm 2013 sẽ vẫn còn tồn tại.

Một nguyên nhân khác khiến giá gạo giảm là do số lượng hợp đồng XK lớn giảm mạnh. Trong năm 2012, các hợp đồng XK tập trung chỉ chiếm 21%, còn lại 79% là các hợp đồng thương mại. Do đó, Việt Nam chủ yếu xuất khẩu bằng các hợp đồng gạo thương mại giá thấp nên dễ có rủi ro và lợi nhuận, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp cũng bị giảm sút.

Hiện tại, cũng vẫn chưa có hợp đồng xuất khẩu gạo số lượng lớn nào được chuyển qua năm 2013 và khả năng Việt Nam có thể thu hút được những hợp đồng lớn là rất khó khăn do tính cạnh tranh gay gắt với các nước khác (Đảng cộng sản, 26-12).

Như vậy, để có thể giảm bớt khó khăn cho ngành gạo năm 2013 tới đây, đồng thời nâng cao giá trị XK gạo, Việt Nam cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa, đưa ra giải pháp giải quyết phù hợp như tăng cường xúc tiến thương mại, tập trung nâng cao chất lượng lúa gạo vì hiện tại, gạo Viêt Nam XK chủ yếu vẫn là gạo thành phẩm thấp.

__________

* Liên quan: